Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 Visitor : 775579
 
[knowledge] ความเข้าใจเรื่องน้ำบาดาล  
 

 

ความเข้าใจเรื่องน้ำบาดาล

 

1.  น้ำบาดาล

 

                คือน้ำที่อยู่ใต้ดิน  อยู่ในชั้นกรวดทรายและตามรอยแตกของหินแข็ง  มีต้นน้ำมาจากน้ำฝนและน้ำท่า  ไหลซึมมาจากที่ไกลผ่านการกรองจากชั้นดินชั้นหินตามธรรมชาติ  มีความใสสะอาดและมีแร่ธาตุเจือปน น้ำบาดาลบางบริเวณมีคุณภาพดีระดับน้ำแร่ บางบริเวณมีคุณภาพแย่ กร่อยและเค็มคุณภาพน้ำบาดาลขึ้นอยู่กับวิถีวงจรชีวิตของน้ำ เช่น เกิดอยู่ในชั้นกรวดทราย และหินอัคนีจะมีคุณภาพดี แต่หากพบอยู่ในชั้นหินทรายที่มีเกลือหินจะมีคุณภาพกร่อยและเค็ม

                มนุษย์ใช้ประโยชน์จากน้ำบาดาล มีประวัติยาวนานเป็นพันๆปี ทั้งที่เป็นน้ำคุณภาพดีดื่มได้ การทำนาเกลือสินเธาว์คือการสูบน้ำเค็มมาตากแดด

                มูลค่าน้ำบาดาล ยังไม่มีใครและหน่วยงานใดกำหนดมูลค่าน้ำบาดาลได้อย่างถูกต้อง  บริเวณที่แห้งแล้งกันดาร ถ้ามีน้ำบาดาลเพียง 10 ลบ.เมตร/ชั่วโมง  ก็มีมูลค่าเท่าทองคำ  แต่ไม่มีความสำคัญใดๆ เลยหากต้องทำธุรกิจน้ำดื่ม

 

2.  บ่อบาดาล

                คือบ่อขุดหรือบ่อเจาะที่ลึกลงไปใต้ดินเพื่อให้ถึงชั้นน้ำบาดาล  มีความลึกตั้งแต่ 10 เมตร ถึง 500 เมตร  หรือกว่านี้  อาจเป็นบ่อแนวดิ่งหรือแนวนอนก็ได้  แต่ต้องใส่ท่อกรุ (Casing) และท่อกรอง (Screen) ตามที่วิศวกรและนักอุทกธรณีกำหนดแล้วแต่กรณี 

บ่อบาดาลจะมีระดับน้ำที่แน่นอน  อาจเพิ่มและลดลงเล็กน้อยตามฤดูกาลและสภาพพื้นที่  แต่มักไม่เกิน 15 เมตร

บ่อบาดาลจะมีปริมาณการให้น้ำที่แน่นอน  สามารถสูบได้สูงสุดตามที่นักอุทกธรณีแนะนำเท่านั้น

บ่อบาดาลดี ผู้ใช้ไม่ดีก็ศูนย์

 

3. เครื่องเจาะบ่อบาดาลและช่างเจาะ

                เครื่องเจาะบ่อบาดาล  เป็นเครื่องจักรที่มีต้นกำลังสูงเหมาะสมกับความลึกและขนาดบ่อบาดาล  อีกทั้งมีอุปกรณ์สนับสนุนเพื่อให้การเจาะและพัฒนาน้ำบาดาลเป็นไปอย่างถูกต้องและมีมาตรฐานระดับสากล

                ช่างเจาะบ่อบาดาล คือ ผู้ควบคุมเครื่องจักรและบริหารงานเจาะบ่อบาดาลให้ถูกต้องตามที่วิศวกรกำหนด และเป็นผู้ได้รับใบอนุญาตช่างเจาะจากกรมทรัพยากรน้ำบาดาล  โดยทั่วๆ ไปช่างเจาะที่ดีควรมีคุณสมบัติพิเศษคือ มีความรู้ด้านเครื่องยนต์ งานเชื่อม  งานตัดต่อเพิ่มเติม มีประสบการณ์งานที่สูงและชอบงานท้าทาย ชอบงานที่มีความเสี่ยง มีความอดทนกับการไปทำงานในแหล่งกันดารเป็นระยะเวลานานๆได้  ไม่เครียด สร้างความเป็นบันเทิงให้กับตัวเองได้

เครื่องเจาะดีทันสมัย แต่ช่างเจาะไม่มีก็ศูนย์

 

4.  ขั้นตอนการเจาะ/ใช้น้ำบาดาล

                4.1  ขั้นตอนด้านธุรการ

                                1.  ผู้ใช้น้ำร้องขอหรือผู้ว่าจ้าง (Demand) ราษฎร  เกษตรกรรม อุตสาหกรรม โรงเรียน โรงพยาบาล ค่ายทหาร เทศบาล สุขาภิบาล อบ.ต. อบ.จ

                                2.  ผู้เจาะตอบสนองหรือผู้รับจ้าง (Supply) กรมทรัพยากรน้ำบาดาล บริษัท เอกชน หรือหน่วยงานความช่วยเหลืออื่นๆ

                                3.  กำหนดรายละเอียดบ่อบาดาล (Well specification) และราคา

                                -  เมื่อบุคคลตามข้อ 1,2,3 ตกลงกันเป็นที่เรียบร้อยแล้วจึงนำไปสู่ขั้นตอนด้านเทคนิคของการเจาะบ่อบาดาล

                                -  บุคคลตามข้อ 1  อาจไม่มีความรู้เรื่องบ่อบาดาลเลย เช่น ราษฎร หรือ อาเสี่ย ผู้จัดการโรงงาน

                                -  บุคคลตามข้อ 3  คือ ผู้เชี่ยวชาญน้ำบาดาล หรือ นักอุทกธรณีวิทยา

 

                4.2  ขั้นตอนด้านเทคนิค

                                4.  การสำรวจจุดเจาะบ่อน้ำบาดาล โดยเครื่องมือวิทยาศาสตร์คือ Seismic survey, Resistivity survey. Electromagnetic survey, ผู้สำรวจและแปลค่า คือ นักอุทกธรณีที่มีประสบการณ์และใช้แผนที่น้ำบาดาล 5 ปี

                                5.  การเจาะ ประกอบด้วย ช่างเจาะ เครื่องเจาะ ชุดอุปกรณ์เสริมเจาะ ขนาดและกำลังเครื่องเจาะขึ้นกับ Specification ขั้นตอนนี้ควยคุมดูแลโดยวิศวกรและนักอุทกธรณี

                                6.  การสำรวจหยั่งธรณีหลุมเจาะ (Bore hole electrical logging) เพื่อตรวจสอบอุทกธรณีวิทยาหลุมเจาะ การกำหนดระดับตำแหน่งและความลึกของท่อกรอง (Screen position) หลีกเลี่ยงชั้นน้ำกร่อยและเค็มด้วยกรุผลึกซีเมนต์และดินเหนียว ขั้นตอนนี้ควบคุมได้เฉพาะนักอุทกธรณีวิทยาที่มีประสบการณ์กว่า 10 ปี เท่านั้น

                                7.  การติดตั้งท่อกรุ (Casing) และท่อกรอง (Screen) คือ ต้องเลือกชนิดและขนาด คุณภาพวัสดุ ตรงตามสภาพแหล่งน้ำบาดาลและวิศวกรกำหนด  บ่อบาดาลต้องตั้งตรงตามแนวดิ่ง ขันเกลียวแน่นและเชื่อมต่อด้วยไฟฟ้า  ติดตั้งโครงบังคับท่อ การกรุกรวดรอบท่อกรอง (Pravel packed)  การซีลผนึกดินเหนียวและซีเมนต์  ขั้นตอนนี้ต้องอยู่ในการควบคุมกำกับดูแลโดยวิศวกร

                                8.  การเป่าล้างบ่อบาดาล และสูบทดสอบ (Well development and pumping test) เป็นขั้นตอนการพัฒนาบ่อบาดาลและวิชาการบ่อบาดาลที่ก่อสร้างถูกต้องคัดเลือกวิธีการพัฒนาฯ ไม่เหมาะสมอาจได้น้ำน้อยเกินคาดจนต้องยกเลิกและอุดกลบ

                                การสูบทดสอบ (Well pumping test) เป็นขั้นตอนการทดลองสูบน้ำและวิเคราะห์ข้อมูลน้ำบาดาลเชิงชลศาสตร์และเคมี คำถามยอดฮิตจากผู้ประกอบการว่า “บ่อบาดาลนี้จะมีปริมาณน้ำมากและสูบได้ยาวนาน คุณภาพดี ตลอดไป 10-20 ปี ได้หรือไม่”  ตอบได้ด้วยขั้นตอนนี้

                4.3  ขั้นตอนการใช้น้ำบาดาลและบำรุงรักษา

                                9.  การคัดเลือกชนิดเครื่องสูบน้ำบาดาลและการติดตั้ง  วิศวกรน้ำบาดาลต้องแนะนำ ชนิด ขนาด  การติดตั้ง ขนาดสายไฟฟ้าและการออกแบบระบบระดับน้ำในบ่อบาดาลและหอถัง การติดตั้งระบบสายล่อฟ้า การกำหนดอัตราสูบน้ำ ช่วงเวลาหยุดสูบและวัดระดับน้ำ

                                10.  การบำรุงรักษาบ่อบาดาล  บ่อบาดาลที่อยู่ระหว่างใช้งานต้องตรวจสอบเฝ้าระวังและบำรุงรักษา ให้มีอายุการใช้งาน ได้ยาวนาน  บ่อบาดาลที่มีความอ่อนไหวต่อการปนเปื้อนมลภาวะและเกี่ยวข้องกับการให้บริการแก่ชุมชนจำนวนมาก จำเป็นต้องเพิ่มมาตรการนี้

                                การใช้น้ำบาดาลและบำรุงรักษาบ่อบาดาลที่ถูกต้อง จะช่วยลดความเสี่ยงต่อมล ภาวะที่จะเกิดขึ้นต่อชั้นน้ำบาดาล

 

5.  กฎหมายน้ำบาดาล

                กฎหมายน้ำบาดาล  เกิดขึ้นเพราะแนวคิด (1) ทรัพยากรน้ำบาดาลเป็นทรัพย์ใต้ดิน เป็นสมบัติของชาติ  (2)  น้ำบาดาลไม่ได้มีเท่ากันในทุกพื้นที่ ตั้งเฉลี่ยทรัพยากรให้ทุกคนได้มีโอกาสใช้และเข้าถึง  (3)  น้ำบาดาลหากสูบใช้มากเกินสมดุลจะหมดไป  (4)  กรุงเทพและปริมณฑลบางพื้นที่สูบใช้น้ำมาก แผ่นดินทรุด น้ำทะเลหนุน (พ.ศ.2520-2530)  (5)  มีการเจาะและสูบใช้น้ำบาดาลมากทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ จนต้องประกาศใช้กฎหมายฉบับน้ำครอบคลุมทั้งประเทศ

                บุคคลที่เกี่ยวข้องและต้องปฏิบัติตามกฎหมายน้ำบาดาล คือ (1) พนักงานเจ้าหน้าที่   (2) บริษัท ห้างร้านที่ใช้น้ำ  (3) สภาอุตสาหกรรม  (4)  เกษตรกรรม  (5)  สุขาภิบาล/เทศบาล  (6)  โรงเรียน โรงพยาบาล ค่ายทหาร  (7) บุคคลทั่วไป

                คณะกรรมการน้ำบาดาล คือ บุคคล 1-7 ที่กล่าวและแต่งตั้งโดยรัฐมนตรี

 

 

 

6.  สมาคมน้ำบาดาลไทย

                สมาชิกส่วนใหญ่ คือ คณะ/บริษัทผู้เจาะบ่อบาดาล บริษัทขายวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องจักร ปั้มน้ำ และผู้ใช้น้ำบาดาล เครื่องกรองน้ำ ฯลฯ

                สมาชิกส่วนหนึ่ง เป็นอดีตข้าราชการน้ำบาดาลที่เกษียณอายุราชการ

                สมาชิกส่วนหนึ่ง เป็นข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ ผู้เชี่ยวชาญน้ำบาดาล

                มีภารกิจเพื่อศูนย์รวมของมวลสมาชิก พบปะแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และนำเสนอสาระประโยชน์ต่อสังคม

 
by admin : 2011-01-26 13:46:54

 
117/43 Moo. Luentong II Village, Ladphao-Wanghin Rd. Ladphao, Bangkok 10230 Tel No: (+66) 02-9317773 Fax No: (+66) 02-5386056